Status pracownika

Większości osób, które pracują w Zjednoczonym Królestwie, należą się pewne podstawowe prawa, takie jak płaca minimalna i prawo do płatnego urlopu.

Do tych, którzy podejmują pracę poprzez biura pośrednictwa zwane także gangmaster odnoszą się pewne szczególne prawa (patrz niżej).

Istnieją różnice pomiędzy uprawnieniami osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (pracownikami), a osobami zatrudnionymi czasowo. Wyjaśnimy to poniżej.

Wszystkie uprawnienia pracownicze mogą być dochodzone na drodze prawnej. Można ich dochodzić poprzez Employment Tribunal (sąd pracy) lub, w przypadku przynależności, dzięki pomocy związku zawodowego. Więcej szczegółów na ten temat zawartych jest w dalszej części ulotki.

Większość osób, które pracują w Zjednoczonym Królestwie, to osoby pracujące na podstawie umowy o pracę, dzięki czemu mają one pełnie praw pracowniczych. Ale wiele rodzajów pracy, które są często wykonywane przez osoby przyjeżdżające do tego kraju w celu znalezienia pracy krótkoterminowej - wliczając w to niemal wszystkie oferty biur pośrednictwa pracy - nie gwarantuje statusu pracownika.

Jeśli odpowiesz tak na większość pytań zawartych w rubryce „pracownik”, jesteś prawdopodobnie pracownikiem. Jeśli odpowiesz tak na większość pytań w rubryce pracownik czasowy, prawdopodobnie nie jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę i nie przysluguje ci pełnia praw pracowniczych.    

Pracownik

– Czy twój pracodawca wymaga pracy w określonych godzinach i płaci ci za ten wymiar godzin, niezależnie od tego, czy jest jakaś praca do wykonania?

– Czy twój pracodawca sprawdza co robisz i określa kiedy i jak masz to robić?

– Czy musisz osobiście wykonać pracę (np. nie możesz zwrócić się do innej osoby pracującej o wykonanie pracy w twoim imieniu?)

– Czy twój pracodawca zapewnia ci narzędzia i sprzęt potrzebne do wykonania pracy?

– Czy płaci on podatek i ubezpieczenie National Insurance w twoim imieniu (jakkolwiek, duża liczba robotników ma potrącany podatek i składki ubezpieczeniowe z płacy; sam ten fakt więc nie oznacza, że jesteś pracownikiem)

– Czy jesteś w posiadaniu pisemnego porozumienia ze swoim pracodawcą, w którym wymienione jest sformułowanie „umowa o pracę”?    

Robotnik

– Czy twój pracodawca oferuje ci pracę i płaci za nią tylko wtedy, kiedy jest taka potrzeba?

– Czy możesz decydować kiedy będziesz pracować a nawet zrezygnować z danej pracy, kiedy ci ją oferują?

– Jeśli chesz, czy możesz posłać kogoś innego na swoje miejsce, by wykonał daną pracę?

– Czy musisz zabezpieczyć we własnym zakresie swoje narzędzia pracy?

– Czy musisz sam opłacać podatek i ubezpieczenie National Insurance?

– Czy posiadasz pisemne porozumienie, w którym wymienione jest sformułowanie „umowa o świadczeniu usług”?


Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, powinieneś szukać porady: związki zawodowe i biura porad obywatelskich (Citizen's Advice Bureau) są w stanie udzielić informacji co do statusu prawnego, jednak w niektórych przypadkach o charakterze zatrudnienia decydować będzie sąd pracy (Employment Tribunal).

Źródło: Kongres Związków Zawodowych (Trades Union Congress)